聽 聽 聽 聽

Wyszukaj og艂oszenie

Publicystyka

  1. 1

sobota, 06 maj 2017 09:30

W rocznic臋 艣mierci marsza艂ka J贸zefa Pi艂sudskiego. Serce Syna obok Matki

W niedzielny wiecz贸r, 12 maja 1935 roku , o godzinie 20.34 zako艅czy艂 偶ycie J贸zef Pi艂sudski. Gdy wiadomo艣膰 o smierci Marsza艂ka rozesz艂a si臋 po kraju, przyj臋to j膮 w os艂upieniu. Ma艂o kto wiedzia艂 o Jego chorobie. Kilkana艣cie dni wcze艣niej konsylium lekarskie pod przewodnictwem wybitnego austriackiego specjalisty, doktora Wenckenbacha, rozpozna艂o raka w膮troby. Wiadomo艣膰 trzymano w tajemnicy. Nawet 偶ona marsza艂ka Pi艂sudskiego, pani Aleksandra, nie zosta艂a o tym poinformowana. Wtajemniczeni zostali tylko: prezydent Ignacy Mo艣cicki, premier Walery S艂awek i minister spraw wewn臋trznych S艂awoj Felicjan Sk艂adkowski. Odszed艂 wielki Polak, patriota. Tak w rzeczywisto艣ci by艂o. Poczucie straty narodowej by艂o powszechne. Nawet najbardziej Jego zagorzali opozycjoni艣ci widzieli jego zas艂ugi w walce o Niepodleg艂膮. Jego popularno艣膰 by艂a powszechna, chocia偶 spos贸b realizacji polityki wewn臋trznej, w ostatnich latach przysporzy艂 sanacji wielu przeciwnik贸w. Kraj okry艂 si臋 偶a艂ob膮. Trumna z cia艂em zmar艂ego, ustawiona na lawecie armatniej, wystawiona zosta艂a na widok publiczny na Polu Mokotowskim. W tym miejscu, podczas uroczysto艣ci pa艅stwowych, wielokrotnie przyjmowa艂 defilady wojskowe. Tam w艂a艣nie dziesi膮tki tysi臋cy Polak贸w 偶egna艂o swojego Marsza艂ka. 17 maja odby艂a si臋 eksportacja cia艂a zmar艂ego. Wieczorem specjalny poci膮g wyruszy艂 z Warszawy do Krakowa. Na odkrytej platformie kolejowej, na lawecie armatniej, z艂o偶ono trumn臋. Jego ostatnia droga ze stolicy na Wawel trwa艂a ca艂膮 noc. Wzd艂u偶 tor贸w kolejowych, na ca艂ej trasie, gromadzi艂y si臋 t艂umy rodak贸w. P艂on臋艂y ogniska, 艣piewano pie艣ni legionowe i religijne. A rankiem 18 maja, kiedy ze stacji kolejowej na Wawel wyruszy艂 kondukt pogrzebowy, rozdzwoni艂 si臋 dzwon ,,Zygmunt''. Cia艂o Marsza艂ka spocz臋艂o na Wawelu, w krypcie 艣w. Leonarda. Ale serce wielkiego Polaka mia艂o spocz膮膰 w Wilnie. Taka by艂a Jego wola. Tak wspomina o tym pani Aleksandra Pi艂sudska. ,, ... Gdy m膮偶 czu艂 si臋 os艂abiony i my艣la艂 o 艣mierci powtarza艂: pami臋taj, je偶eli odejd臋 przed tob膮 a przed 艣mierci膮 nie zd膮偶臋 sprowadzi膰 z Litwy do Polski zw艂ok swojej matki, musicie wy to zrobi膰. Chc臋, aby spocz臋艂a w Wilnie. Serce moje z艂贸偶cie u jej st贸p. Chc臋 偶eby jej trumna i serce moje le偶a艂o tam, gdzie le偶膮 moi kochani ch艂opcy, kt贸rzy pomogli mi zdoby膰 Wilno...".

Matka Marsza艂ka, Maria Pi艂sudska z Bilewicz贸w zmar艂a w 1884 roku. Jej cia艂o spocz臋艂o na cmentarzu w Sugintach (呕mud偶). W 1918 roku kiedy Polska i Litwa odzyska艂y niepodleg艂o艣膰, miejscowo艣膰 Suginty znalaz艂a si臋 na terytorium Republiki Litewskiej, za艣 Wilno w granicach Rzeczypospolitej Polskiej. Tak te偶 si臋 sta艂o. Cia艂o spocz臋艂o na Wawelu, a serce u st贸p Matki na Rossie w Wilnie, w艣r贸d grob贸w Jego 偶o艂nierzy poleg艂ych w 1920 roku w walce o miasto. 31 maja 1935 roku wdowa, Aleksandra Pi艂sudska z c贸rkami, Jadwig膮 i Wand膮, urn臋 z sercem Marsza艂ka z Belwederu przywioz艂y do Wilna. Po uroczystej mszy w ko艣ciele pw. 艣w. Teresy, urna z sercem zosta艂a zamurowana w prawej kolumnie obok o艂tarza g艂贸wnego. Urna mia艂a przebywa膰 tam , a偶 do chwili, gdy do Wilna sprowadzone zostan膮 prochy matki. Trumn臋 z prochami Matki marsza艂ka J. Pi艂sudskiego, 1 czerwca 1935 roku przywi贸z艂 samochodem- karawanem Czes艂aw Kadency, Jej wnuk z gronem przyjaci贸艂 i osobistym adiutantem marsza艂ka - Mieczys艂awem Lepeckim. Trumna czasowo z艂o偶ona zosta艂a w dolnej kaplicy ko艣cio艂a 艣w. Teresy. W rocznic臋 艣mierci J. Pi艂sudskiego, 12 maja 1936 roku, odby艂 si臋 uroczysty pogrzeb. Serce Syna spocz臋艂o u st贸p Matki, w艣r贸d 偶o艂nierskich grob贸w, tych kt贸ry oddali swoje 偶ycie w walce o przy艂膮czenia Wilna do Polski. Na granitowej nagrobnej p艂ycie, pani Pi艂sudska poleci艂a wyry膰 s艂owa Juliusza S艂owackiego, kt贸re cz臋sto powtarza艂a swoim synom- ,, Dumni nieszcz臋艣ciem nie mog膮 tak jak inni i艣膰 t膮偶 sam膮 drog膮". Poni偶ej za艣 wyryto s艂owa jednej pie艣ni z ,, Beniowskiego" Juliusza S艂owackiego: ,, Kto m贸g艂 wybra膰 , wybra艂 zamiast domu Gniazdo na ska艂ach or艂a, niechaj umrze Spa膰-gdy 偶renice czerwone od gromu S艂ysze膰 j臋k szatan贸w w sosen szumie, tak 偶y艂em".

Na zako艅czenie chcia艂bym przytoczy膰 fragment wspomnie艅 osobistego adiutanta kapitana Mieczys艂awa Lepeckiego, kt贸ry przebywa艂 z Nim w Belwederze do ostatnich chwil Jego 偶ycia. Wspomnienia dotycz膮 okoliczno艣ci sprowadzenia proch贸w matki z Sugint do Wilna. Z polecenia ministra spraw zagranicznych J贸zefa Becka nawi膮zano kontakt z w艂adzami litewskimi w sprawie sprowadzenia zw艂ok matki. Nie by艂y to rozmowy bezpo艣rednie, poniewa偶 rz膮dy Polski i Litwy nie utrzymywa艂y stosunk贸w dyplomatycznych (z powodu zaj臋cia przez Polak贸w w 1920 roku Litwy 艢rodkowej). Rozmowy z Litwinami toczy艂y si臋 za po艣rednictwem przedstawicieli 艁otwy. W艂adze litewskie da艂y pozytywn膮 odpowied偶, kt贸ra brzmia艂a, ,, Rz膮d litewski nie ma nic przeciwko temu, aby kpt. Lepecki w towarzystwie dyrektora Czes艂awa Kadencego przyby艂 na Litw臋 w celu dokonania ekshumacji zw艂ok Marii z Bilewicz贸w Pi艂sudskiej...". Rz膮d litewski nie wyrazi艂 zgoby na to, aby kpt. Lepecki przyby艂 w mundurze oficerskim wojska polskiego, wyra偶aj膮c obaw臋 o mo偶liwo艣膰 ,, ewentualnego zbeszczeszczenia tego munduru przez niech臋tnych do Polski ustosunkowan膮 ludno艣膰 ...". Ostatecznie adiutant Lepecki uda艂 si臋 do Sugint po cywilnemu. Delegacja polska przyby艂a tam 1 czerwca 1935 roku. Wok贸艂 starannie utrzymanego grobu 艣p. Matki marsza艂ka J贸zefa Pi艂sudskiego zebra艂 si臋 liczny t艂um, z艂o偶ony z delegacji wszystkich towarzystw polskich z Litwy, okolicznego ziemia艅stwa i ludu polskiego. Ksi膮dz Adolf Bielski, proboszcz sugincki, siwy staruszek, wzruszony ofiar膮 1000 lit贸w z艂o偶on膮 na ko艣ci贸艂, stara艂 si臋, aby ceremonia wypad艂a jak najlepiej. Aczkolwiek Litwin, wyg艂osi艂 jednak zar贸wno przy mogile jak i w ko艣ciele kazanie w j臋zyku polskim. Aktu ekshumacji dokonano mi臋dzy godzin膮 9.30 a 11.30, po czym prochy zosta艂y z艂o偶one w tej samej metalowej trumnie, w kt贸rej przewo偶ono cia艂o marsza艂ka J. Pi艂sudskiego z Warszawy do Krakowa. Prochy Matki nadzwyczaj uroczy艣cie przewieziono z Sugint do granicy polsko-litewskiej. Orszak sk艂ada艂 si臋 z d艂ugiego sznura aut. W艣r贸d wiosek litewskich i polskich kierowa艂 si臋 do granicy polskiej. Kapitan Lepecki w swoich pami臋tnikach pisze- ,, ... Dnia 1 wrze艣nia 1939 roku zapyta艂em pani膮 Marsza艂kow膮 Pi艂sudsk膮, czy mo偶e by nale偶a艂o wywie偶膰 Serce z Wilna...". Odpowiedzia艂a- ,, Niech b臋dzie w艣r贸d 偶o艂nierzy, niech im w obronie pomo偶e''.

Stanis艂aw Adamski

Czytany 728 razy
Wi臋cej w tej kategorii: « Id膮 w ciemno S艂owo »

Komentarze  

 
edek od kredek
+3 # edek od kredek 2017-05-16 14:42
M贸j 艣+p ojciec raczy艂 m贸wi膰, 偶e NIGDY 偶aden Litwin a tym bardziej Ukrainiec nie b臋dzie przyjacielem Polaka. A wiedzia艂 co m贸wi bo urodzi艂 si臋 na dawnych ziemiach litewskich a w czasie wojny i okupacji przebywa艂 na ukrai艅skich stepach.
Odpowiedz | Odpowiedz z cytatem | Cytowa膰
 
 
Andrzej Szatkowski
+3 # Andrzej Szatkowski 2017-05-16 10:54
W latach dziewi臋膰dziesi膮 tych mia艂em okazj臋 zwiedzi膰 cmentarz "Na Rossie" i z艂o偶y膰 kwiaty na grobie "Matki i Sercu jej Syna". Gr贸b by艂 zadbany i ze 艣wie偶ymi kwiatami.
Gr贸b znajduje si臋 przed wej艣ciem na cmentarz. Mia艂em te偶 w膮tpliw膮 przyjemno艣膰 porozmawiania z Litwinami na temat cmentarza oraz grobu. Niestety Litwini w niewybredny spos贸b wypowiadali si臋 tak na temat cmentarza jak i grobu Pi艂sudskich. Raczej nie mamy w艣r贸d tubylc贸w przyjaci贸艂.
Odpowiedz | Odpowiedz z cytatem | Cytowa膰
 

Dodaj komentarz

Kod antyspamowy
Od艣wie偶

Dekra

 

 
 

 

 

Najnowsze komentarze

Pulmonolog

Facebook

Pogoda

Pogoda Gostynin z serwisu

Kontakt